Mirosław Chmiel odznaczony odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”

Tekst: Ewelina Nawrocka
Fotografie: Mirosław Chmiel, ze zbiorów Archiwum Państwowego w Zamościu

24 września 2026 r. Mirosław Chmiel, fotograf od wielu lat związany z Zamościem i Zamojszczyzną, otrzymał odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Mirosław Chmiel jest również darczyńcą Archiwum Państwowego w Zamościu. Przekazane przez niego fotografie stanowią dziś część naszego zasobu i są cennym źródłem dokumentującym przemiany miasta oraz życie mieszkańców Zamościa i regionu.

Przez dziesięciolecia dokumentował – i nadal dokumentuje – Zamość i Zamojszczyznę. W jego obiektywie znalazły się ważne wydarzenia społeczne i kulturalne, codzienne życie mieszkańców, ulice i place miasta, renowacja zamojskiego Starego Miasta, dawne sklepy i lokale usługowe, powstające osiedla mieszkaniowe, a także życie podzamojskiej wsi.

Szczególnie cenną część jego dorobku stanowią fotografie ukazujące Zamość w okresie intensywnych przemian lat 70. i 80. XX w. Możemy na nich zobaczyć m.in. Rynek Wielki i Rynek Solny podczas prac renowacyjnych, dawne oblicze ulic Ormiańskiej, Greckiej i Partyzantów, plac Wolności, budowę nowych osiedli oraz miejsca, których wygląd zmienił się od tamtego czasu.

Fotografie Mirosława Chmiela to również zapis ludzi i codzienności – mieszkańców Zamościa i okolic utrwalonych podczas pracy, wypoczynku, wydarzeń kulturalnych i zwyczajnych sytuacji dnia codziennego. Dzięki temu zdjęcia te są dziś wartościowym źródłem do poznawania niedawnej historii miasta i regionu.

Z okazji otrzymania przez Mirosława Chmiela odznaczenia prezentujemy wybór fotografii jego autorstwa ze zbiorów Archiwum Państwowego w Zamościu, pochodzących z zespołu nr 1178 „Zbiór fotografii”.

Choć wiele prezentowanych kadrów powstało przed kilkudziesięciu laty, dorobek fotografa nie jest zamkniętym rozdziałem. Mirosław Chmiel nadal fotografuje Zamość i jego mieszkańców, tworząc kolejne obrazy współczesności, które z czasem również staną się świadectwem historii.

Panu Mirosławowi Chmielowi serdecznie gratulujemy otrzymanego wyróżnienia oraz dziękujemy za zaufanie i przekazanie części swojego dorobku do zasobu Archiwum Państwowego w Zamościu.

Zamość. Dzwonnica kolegiaty zamojskiej (obecnie katedry), widok z ratusza
autor Mirosław Chmiel, lata 80. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 5, sygn. 20.

Zamość. Targ na Starym Mieście (Ryneczek Zielony)
autor Mirosław Chmiel, koniec lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 8, sygn. 157.

Zamość. Zamojskie Lata Teatralne – próba Teatru Ochoty przed ratuszem przed spektaklem „Otello”; na schodach Bożena Stryjek, z boku Krzysztof Kiersnowski
autor Mirosław Chmiel, 1980 r.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 12, sygn. 717.

Zamość. Targ na Nowym Mieście
autor Mirosław Chmiel, koniec lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 8, sygn. 167.

Zamość. Hejnał z wieży ratusza – hejnalista Ryszard Gryciak
autor Mirosław Chmiel
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 13, sygn. 660 (d 19 lipca 1976 r. zastąpił mechaniczne odtwarzanie hejnału i wykonywał hejnał z wieży zamojskiego ratusza)

Zamość. Winiarnia w piwnicy kamienicy przy ul. Staszica 23
autor Mirosław Chmiel, pierwsza połowa lat 80. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 8, sygn. 337.

Bufet Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Podróżnych, prawdopodobnie na dworcu kolejowym
lata 60. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 8, sygn. 348.

Rudnik. Bar GS „Uniwersalny Ludowy”
autor Mirosław Chmiel, koniec lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 8, sygn. 364.

Zamość. Dworzec autobusowy przy ul. Hrubieszowskiej przed rozbudową i wykonaniem zadaszeń nad stanowiskami
autor Mirosław Chmiel, koniec lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 9, sygn. 103.

Zamość. Podpisanie porozumienia pomiędzy UMCS a województwem zamojskim
autor Mirosław Chmiel, 1979 r.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 11, sygn. 26.

Stary Zamość. Wiceminister Kultury i Sztuki prof. Wiktor Zin podczas uroczystości związanych z Orkiestrą Włościańską im. Karola Namysłowskiego; na pierwszym planie dyrygent Adam Kowalczyk
autor Mirosław Chmiel, 1981 r.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 12, sygn. 444.

Zamość. Zamojskie Lata Teatralne – Teatr Ochoty, „Sen nocy letniej” Williama Szekspira
autor Mirosław Chmiel, 1979 r.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 12, sygn. 839.

Zamość. Kiermasz rzemiosła ludowego na placu przy ul. Lubelskiej
autor Mirosław Chmiel, lata 80. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 12, sygn. 1435.

Szczebrzeszyn. Scena uliczna z furmanką; w tle kościół pw. św. Mikołaja
autor Mirosław Chmiel, druga połowa lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 14, sygn. 490.

Zamość. Prace renowacyjne przy zespole kamienic ormiańskich w północnej pierzei Rynku Wielkiego
autor Mirosław Chmiel, druga połowa lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 15, sygn. 222.

Zamość. Rynek Wielki podczas prac renowacyjnych – widok na zachodnią pierzeję; po prawej fragment ratusza i schodów, w tle dzwonnica katedralna
autor Mirosław Chmiel, druga połowa lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 15, sygn. 223.

Zamość. Skrzyżowanie ul. Lenina (obecnie ul. Grodzkiej) i ul. Bazyliańskiej podczas prac prowadzonych na Starym Mieście
autor Mirosław Chmiel, druga połowa lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 15, sygn. 228.

Zamość. Rynek Wielki podczas prac przy nawierzchni placu – widok na zachodnią pierzeję Rynku Wielkiego; po prawej schody ratusza
autor Mirosław Chmiel, druga połowa lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 15, sygn. 236.

Zamość. Podcienia kamienic Starego Miasta podczas prac renowacyjnych
autor Mirosław Chmiel, druga połowa lat 70. XX w.
Archiwum Państwowe w Zamościu, zespół nr 1178: Zbiór fotografii, seria 15, sygn. 237.