100 lat Muzeum Zamojskiego (1926–2026) – Archiwum Państwowe w Zamościu

1178: Zbiór fotografii, sygn. 53 – Model Zamościa we wnętrzu Muzeum Ziemi Zamojskiej w Zamościu, autor Jerzy Cabaj, 2 poł. lat 90. XX w., seria 12

Rok 2026 jest dla Muzeum Zamojskiego rokiem szczególnym. Mija bowiem sto lat od powstania instytucji, która przez kolejne dziesięciolecia stała się jednym z najważniejszych strażników dziedzictwa kulturowego Zamościa i Zamojszczyzny.

Początki muzeum sięgają 1926 r., kiedy rozpoczęto gromadzenie zbiorów dokumentujących historię miasta i regionu. Wśród osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju placówki wymienić należy Władysława Kabata (1893–1974), organizatora i wieloletniego kustosza muzeum. Jego działalność przypadła na okres budowania i umacniania pozycji zamojskiej placówki muzealnej, która z biegiem lat stała się ważnym ośrodkiem naukowym, edukacyjnym i kulturalnym.

Dzieje muzeum odzwierciedlają również przemiany zachodzące w samym Zamościu. Przed wojną działalność muzealna była ściśle związana z aktywnością regionalistów, krajoznawców i miłośników historii miasta. Po II wojnie światowej szczególnego znaczenia nabrało dokumentowanie strat wojennych oraz gromadzenie pamiątek związanych z okupacją niemiecką i losami mieszkańców regionu. Zachowane odezwy kierowane do społeczeństwa świadczą o zaangażowaniu mieszkańców w tworzenie zbiorów muzealnych i ratowanie materialnych śladów przeszłości.

W kolejnych dziesięcioleciach muzeum systematycznie rozwijało działalność wystawienniczą i edukacyjną. Organizowano wystawy historyczne, artystyczne i etnograficzne, spotkania, odczyty oraz wydarzenia popularyzujące wiedzę o historii regionu. Szczególne miejsce zajmowały ekspozycje poświęcone dziejom Zamościa, Ordynacji Zamojskiej oraz Twierdzy Zamość, której model przez wiele lat należał do najbardziej rozpoznawalnych elementów muzealnych prezentacji.

Muzeum było i pozostaje miejscem spotkania przeszłości z teraźniejszością. Przez jego sale przewinęły się pokolenia mieszkańców Zamościa, uczniów, studentów, badaczy i turystów. To tutaj prezentowano najcenniejsze zabytki regionu, organizowano wydarzenia kulturalne i budowano świadomość historyczną kolejnych pokoleń.

Z okazji jubileuszu 100-lecia Muzeum Zamojskiego Archiwum Państwowe w Zamościu prezentuje wybór fotografii, afiszy i druków ulotnych dokumentujących działalność muzeum na przestrzeni XX wieku. Materiały te stanowią interesujące świadectwo historii instytucji, która od stu lat współtworzy życie kulturalne Zamościa i regionu.

Dyrekcji, Pracownikom oraz wszystkim osobom związanym z Muzeum Zamojskim składamy serdeczne gratulacje i życzenia kolejnych lat owocnej działalności na rzecz ochrony oraz popularyzacji dziedzictwa kulturowego Zamościa i Zamojszczyzny.

1178: Zbiór fotografii, sygn. 45 – Fragment ekspozycji historycznej w Muzeum Ziemi Zamojskiej w Zamościu, 2 poł. l. 60. XX w., autor Wacław Zawadzki, seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 61 – Ekspozycja w Arsenale w Zamościu, ujęcie II, autor Jerzy Cabaj, 2 poł. Lat 90. XX. w., seria 12

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 1604 – Muzeum Ziemi Zamojskiej zaprasza do zwiedzania modelu plastycznego Twierdzy Zamość, 1973, seria 13.3

1178: Zbiór fotografii, sygn. 2263 – Model Zamościa, na podstawie opr. A. Klimka i arch. Zaremby, wyk. prof. Baranowski i prof. Siedlecki z uczniami PLSP, jesień 1947 Fragment modelu Twierdzy Zamojskiej, Wyd. Muzeum Ziemi Zamojskiej, 15803.13 seria 15

1178: Zbiór fotografii, sygn. 135 – Spotkanie w Nauczycielskim Klubie Literackim, sala muzealna, przy środkowym stoliku Jan Zamoyski (recytował swoje wiersze), wojewoda Janusz Różycki i ks. Jacek Żórawski, ujęcie III, 1993, seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 60 – Ekspozycja w Arsenale w Zamościu, autor Jerzy Cabaj, 2 poł. Lat 90. XX. w., seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 54 – Zwiedzanie ekspozycji, w Muzeum Ziemi Zamojskiej, od prawej Bernard Borowski, Maria Lorenz, Leszek Maryńczak, l. 60. XX w., seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 46 – Ekspozycja poświęcona ruchowi oporu na Zamojszczyźnie w Muzeum Ziemi Zamojskiej w Zamościu, 2 poł. l. 60. XX w., autor Józef Duda, seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 49 – Ekspozycja stała sztuki ludowej w Muzeum Ziemi Zamojskiej, ok. 1978, autor Józef Duda, seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 156 – Powitanie ministra Kultury i Sztuki Lucjan Motyka w Muzeum w Zamościu, autor Józef Duda, 14 października 1967, seria 2

1178: Zbiór fotografii, sygn. 02130.15 sygn. 154 – Minister Kultury i Sztuki Lucjan Motyka w Muzeum w Zamościu, autor Józef Duda, 14 października 1967, seria 2

1178: Zbiór fotografii, sygn. 48 – Obraz Brandta „Lisowczyk”w Muzeum Ziemi Zamojskiej w Zamościu, autor NN, 2 poł. l. 60. XX w., seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 52 – Wnętrze jednej z sal wystawienniczych w Muzeum Ziemi Zamojskiej w Zamościu, autor Jerzy Cabaj, 2 poł. lat 90. XX w., seria 12

1178: Zbiór fotografii, Zbiór fotografii, sygn. 47 – Muzeum Ziemi Zamojskiej w Zamościu, Sala ekspozycyjna z portretem Tomasza Zamoyskiego, autor J. Trembecki, 1971, seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 44 – Ekspozycja muzealna w Sejmiku w Zamościu, ok. 1927 r., wg odcisku Jan Strzyżowski, seria 12

1178: Zbiór fotografii, sygn. 512 – Władysław Kabat (1893-1974) organizator i kustosz muzeum, 1960/1970, seria 16 (z lewej)

1178: Zbiór fotografii, sygn. 62 – Kierownik przy armacie, Arsenał w Zamościu, autor Jerzy Cabaj, 2 poł. Lat 90. XX. w., seria 12 (z prawej)

1419: Archiwum fotograficzne Stanisława Orłowskiego, sygn. 652 – Zamość. Blok zabudowy III. Przed Muzeum Ziemi Zamojskiej, ulica Ormiańska 24 i 26 1969, seria 1.3

1178: Zbiór fotografii, sygn. 50 – Eksponat w muzeum, herb Zamościa z 1918 r., seria 12

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 29 i 30 – Ulotka: Zapraszamy do Muzeum Ziemi Zamojskiej, 1975, wpup 1628/75, wpup 1156/73, 1975, seria 20

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych,sygn. 232 – Afisz zapowiadający wykład na temat ” Indoeuropejczycy i Ariowie w świetle najnowszych badań „, dochód przeznaczony na Muzeum regionalne. Pol. Tow. Krajoznawcze Oddział w Zamościu, 1937 r., seria 3

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 1163 – Ogłoszenie. Prośba do społeczeństwa o dostarczenie do Muzeum przedmiotów dotyczących martyrologii Polaków na Zamojszczyźnie. Burmistrz m. Zamościa – I. Kowal, 1947, seria 9.1

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 1164 – Odezwa Muzeum Ziemi Zamojskiej do obywateli Gminy Zwierzyniec o dostarczanie eksponatów, 1947, seria 9.3

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 1605 – Józef Cempla – wystawa akwarel i rysunków. Związek Polskich Artystów Plastyków, Biuro Wystaw Artystycznych w Lublinie Delegatura BWA w Zamościu, Muzeum Ziemi Zamojskiej, 1974, seria 13.3

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 1481 – Wystawa stała przedmiotów martyrologii Ziemi Zamojskiej z czasów okupacji niemieckiej w Oddziale Państwowego Muzeum Ziemi Zamojskiej na Rotundzie, 1950

215: Zbiór afiszów, ogłoszeń, druków ulotnych, sygn. 1624 – Rozwój muzealnictwa w Polsce w XXV-leciu PRL. Wystawa w Muzeum Ziemi Zamojskiej, 1970, seria 13.3

Ewelina Nawrocka

Share this content:

Powiązane Posty