Po blisko 150 latach akt lokacyjny Zamościa powraca do domu! Najcenniejszy i najważniejszy dokument w dziejach Zamościa – liczący 442 lata akt lokacyjny miasta z podpisem założyciela perły renesansu kanclerza Jana Zamoyskiego oraz oryginalnymi pieczęciami – 1 lipca 2022 r. zostanie przekazany do Archiwum Państwowego w Zamościu

Akt lokacyjny do 1811 roku był przechowywany w zamojskim Ratuszu. Gdy podjęto decyzję o rozbudowie zamojskiej twierdzy, akt trafił do Szczebrzeszyna, a stamtąd – w 1843 r. do Archiwum Akt Dawnych w Lublinie. Ostatnio przechowywany był w zbiorze pergaminów w Archiwum Narodowym w Krakowie, skąd  kilka dni temu, za zgodą Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych dr. Pawła Pietrzyka, został przetransportowany do Archiwum Państwowego w Zamościu. Już w najbliższy piątek nastąpi oficjalnie przekazanie tego niezwykle cennego dokumentu oraz jego prezentacja zamojskiej publiczności. Wszyscy miłośnicy historii Zamościa będą mogli obejrzeć akt lokacyjny miasta w zamojskim Ratuszu od godziny 11.00 do godziny 17.40.

 
Zobacz na żywo akt lokacyjny Zamościa z 1580 roku!
Uroczyste przekazanie aktu lokacyjnego Zamościa do Archiwum Państwowego w Zamościu
Data wydarzenia: 1 lipca 2022 r.

To jednak niejedyny dokument przechowywany w Archiwach Państwowych świadczący o barwnej historii Zamościa i okolicznych terenów. W 1589 r. miasto zostało stolicą założonej przez jego właściciela Ordynacji Zamojskiej – kompleksu dóbr ziemskich, który w szczytowym okresie funkcjonowania obejmował 371 tys. ha, w tym 8 miast (Zamość, Goraj, Janów, Kraśnik, Krzeszów, Szczebrzeszyn, Tarnogród, Tomaszów) i 157 innych miejscowości. Akta Ordynacji Zamojskiej – oryginalne, prywatne archiwum gospodarcze Zamoyskich – przechowywane są w Archiwum Państwowym w Lublinie i w 2021 roku zostały wpisane na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata.

Uroczystości przekazania aktu lokacyjnego towarzyszyć będzie Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Powrót do domu. Akt lokacyjny Zamościa z 10 IV 1580 r.” Wezmą w niej udział historycy, archiwiści, badacze, muzealnicy i regionaliści oraz politycy i samorządowcy.

Organizatorami wydarzenia są Archiwa Państwowe i Akademia Zamojska. Patronat honorowy nad uroczystością objęli Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr hab. Piotr Gliński, Minister Edukacji i Nauki dr hab. Przemysław Czarnek oraz Prezydent Miasta Zamościa Andrzej Wnuk.

Wystawę ,,Mamo, ja nie chcę wojny!” można obejrzeć od 19 lipca 2022 r. przed budynkiem Archiwum Państwowego w Zamościu przy ul. Hrubieszowskiej 69A.

Wystawa zostanie zaprezentowana jednocześnie w 33 miastach w Polsce, w których znajdują się siedziby Archiwów Państwowych.
W ramach polsko-ukraińskiego projektu archiwalnego powstała wyjątkowa ekspozycja zrealizowana przez sieć Archiwów Państwowych. Zaprezentowane na niej są historyczne rysunki polskich dzieci z roku 1946, będące zapisem ich przeżyć z czasu II wojny światowej i okupacji niemieckiej 1939-1945, przechowywane w Archiwum Akt Nowych w Warszawie, w zespole Ministerstwa Oświaty z lat 1945–1966 oraz współczesne rysunki dzieci ukraińskich, związane z wojną toczącą się obecnie w Ukrainie, gromadzone na portalu Mom I see war. Dziecięce rysunki i wypowiedzi to dla nas świadectwa ogromnej wartości. Chcemy pokazać, że wojna wygląda w oczach dziecka zawsze tak samo. Niezależnie od miejsca i czasu jest wielkim złem, a dziecko zawsze jest w niej ofiarą.

Obecnie w zasobie Archiwum Akt Nowych w Warszawie znajduje się ponad 7000 rysunków. W większości są to prace o tematyce wojennej tworzone w odpowiedzi na konkurs ogłoszony w 1946 w tygodniku „Przekrój” za zgodą ówczesnego Ministerstwa Oświaty.

W ramach wciąż rozwijającego się ukraińskiego projektu Mom, I see war zebrano dotychczas ponad 10 000 rysunków o wojnie i pokoju w Ukrainie. 

Wystawa Mamo, ja nie chcę wojny! Polsko ukraiński - projekt archiwalny jest realizowana przez całą sieć Archiwów Państwowych. Dzięki temu wystawa w formie planszowej zostanie zaprezentowana w tym samym czasie w wielu miastach w Polsce, docierając do szerokiego grona odbiorców.

Projekt i koncepcja: dr Dorota Sadowska (Uniwersytet Warszawski), Mariusz Olczak (Archiwum Akt Nowych)
Opracowanie i realizacja: prof. Olha Kulinich (Uniwersytet im. T. Szewczenko w Kijowie), Daria Koval (projekt Mom I see war), Mariusz Olczak (Archiwum Akt Nowych), dr Dorota Sadowska (Uniwersytet Warszawski), Agnieszka Wopińska (Archiwum Akt Nowych)
Opracowanie graficzne: Beata Świerczyńska (Archiwum Akt Nowych)
Źródła rysunków i tekstów: Archiwum Akt Nowych w Warszawie,  Projekt „Mom I see war/Мамо, я бачу війну”, Ukraina, Kijów

Opracowanie: dr Dorota Sadowska (UW, AAN)               

9 czerwca br. w XV Międzynarodowy Dzień Archiwów polskie Archiwa Państwowe zaprezentowały nową odsłonę swojej strony internetowej archiwa.gov.pl. A na niej - prosty, intuicyjny sposób wyszukiwania informacji, branżowe treści podane w przystępny sposób oraz ułatwiony dostęp do milionów materiałów archiwalnych!

– Strona ma być swoistą „wizytówką” całej państwowej sieci archiwalnej oraz znacząco ułatwiać użytkownikom dostęp do naszych zasobów – mówi Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk. – Dotychczasowa strona www nie do końca odzwierciedlała skalę działania Archiwów Państwowych. Chcieliśmy to zmienić i jak najlepiej zobrazować naszym odbiorcom ideę sieci archiwalnej. Teraz użytkownicy strony nie będą mieli problemu z rozpoznaniem zasięgu działania danego Archiwum Państwowego, a przede wszystkim w łatwy sposób sprawdzą, gdzie znajdą materiały archiwalne, które ich interesują.

Nowa odsłona strony archiwa.gov.pl powstała z myślą o użytkownikach. W przystępny, przejrzysty i czytelny sposób przybliża ona działalność państwowej sieci archiwalnej i w sposób szczególny eksponuje najczęściej do tej pory poszukiwane przez czytelników informacje m.in. dotyczące poszukiwań genealogicznych i dokumentacji zatrudnienia.

Treści do serwisu powstawały z uwzględnieniem zasad prostego języka w urzędzie. Odbiorcy nowej strony Archiwów Państwowych będą mogli szybko przeczytać i przyswoić zamieszczone na niej informacje. Strona dostępna jest z każdego urządzenia (automatycznie dostosowuje się do rozdzielczości ekranu) oraz dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Łamiąca stereotypy, atrakcyjna szata graficzna zachęca do eksplorowania zamieszczonych w serwisie treści i funkcjonalności. Przyjazny układ umożliwia szybkie nawigowanie po stronie za pomocą wybranej z trzech opcji Menu. Nowe treści zostały zgrupowane w trzech głównych blokach tematycznych – „Szukaj”, „Poznaj” i „Przekaż” – dzięki którym użytkownik szybko dotrze do potrzebnych informacji.

– Prace nad nową stroną trwały ponad rok. Chcemy, by w jak najbardziej kompleksowy sposób odzwierciedlała ona to, co Archiwa Państwowe mają do zaoferowania społeczeństwu. By ułatwiała dostęp do naszej oferty, wiedzy, doświadczenia i oczywiście zasobu oraz niosła jak największą korzyść dla odbiorcy – dodaje dyrektor Pietrzyk.

nowa www 1

Padovano2022
W 2022 roku przypada 800. rocznica utworzenia Uniwersytetu w Padwie. Z okazji jubileuszu w najbliższy czwartek i piątek, 28 i 29 kwietnia, odbędzie się międzynarodowa konferencja „Gentiluomo padovano. Powiązania polskiej elity z Republiką Wenecką i Studium Patavinum”. Współorganizatorem wydarzenia są Archiwa Państwowe oraz Uniwersytet Opolski.

W międzynarodowym spotkaniu naukowym wzięli udział przedstawiciele sieci Archiwów Państwowych w Polsce: prof. dr hab. Mirosław Lenart (dyrektor AP Opole), dr Sławomir Marchel i Maria Leśniowska (AP Opole), prof. dr hab. Norbert Kasparek (dyrektor AP w Olsztynie) oraz dr Jakub Żygawski (dyrektor AP Zamość). 

Szczegóły wydarzenia znajdują się w linku.