Z okazji przypadającej w roku bieżącym 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej Archiwum Państwowe w Zamościu podjęło współpracę z Muzeum Fortyfikacji i Broni "Arsenał" w Zamościu oraz Muzeum Zamojskim w Zamościu nad wystawą upamiętniającą tamte wydarzenia. Ekspozycja przedstawia Zamość w przededniu wybuchu wojny w świetle dynamicznego rozwoju społeczno-gospodarczego miasta, jaki nastąpił w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz działania wojenne w okresie września - grudnia 1939 r.

W katalogu wystawy zapisano: Wojna przerwała korzystny dla Zamościa czas rozwoju. W ostatnich latach pokoju, dzięki wielu osobom (burmistrz Michał Wazowski, starosta Marian Sochański, architekt miejski Tadeusz Zaremba, ponadto: prof. Michał Marian Pieszko, prof. Stefan Miler, mec. Henryk Rosiński i wielu innych) przechodziło korzystną przemianę. Większe możliwości finansowe (budżet Zamościa wzrósł z ok. 600 tys. zł do ponad miliona zł) pozwoliły na modernizację infrastruktury oraz na pierwszą w historii miasta rewaloryzację części zabytkowej (Ratusz i zabudowa wokół pl. Mickiewicza - Rynku Wielkiego). Po raz pierwszy w Polsce wyznaczono granicę zabytkowego obszaru pod ochroną konserwatorską. Plany rozwoju miasta, opracowane przez pracowników Zakładu Architektury Polskiej Politechniki Warszawskiej: dr inż. arch. Jana Zachwatowicza i dr inż. arch. Władysława Wieczorkiewicza, przyjęte do realizacji w czerwcu 1939 r., tworzyły wizję świetnej przyszłości. Kwitło życie kulturalne (np. Dni Zamościa w czerwcu 1939 r.). Wystawa nie wyczerpuje tematu, a prezentuje tylko niektóre, wybrane fakty.
Gdy wybuchła wojna w rejonie Zamościa stoczono dwie największe bitwy września 39 r. (bitwy tomaszowskie 17-27 IX). Miał też miejsce epizod związany z próbą odbicia zajętego przez Niemców 13 IX miasta, przez oddziały polskie (19/20 IX). W końcowej fazie działań w rejonie miasta, Polacy stoczyli liczne walki z Sowietami. Zamość krótko (26 IX - 6 X) znalazł się pod okupacja sowiecką. Przez cały ten czas funkcjonują w mieście polskie szpitale polowe. W październiku wracają Niemcy i rozpoczyna się długa okupacja i represje. Jednocześnie powstają pierwsze organizacje konspiracyjne, rodzi się polskie podziemie. Te wydarzenia obszernie prezentuje wystawa. Rolę swoistego przewodnika po ekspozycji pełnią fragmenty dziennika Zygmunta Klukowskiego, prowadzonego przez autora przez wiele lat. Barwne, a zarazem rzetelne opisy zdarzeń świetnie ilustrują te czasy i wydarzenia.

Wernisaż wystawy miał miejsce 3 maja w godz. 14:00 - 16:00 w siedzibie Muzeum Fortyfikacji i Broni "Arsenał" w Zamościu. W otwarciu wystawy uczestniczyli m.in. Pan Piotr Orzechowski - Dyrektor Wydziału Kultury i Sportu Urzędu Miasta Zamość, Pan Andrzej Urbański - Dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu oraz Pan Mirosław Bańkowski - kustosz MFiB "Arsenał", który kierował przygotowaniem i organizacją ekspozycji.

Zgromadzone na ekspozycji materiały pochodzą ze zbiorów: Muzeum Fortyfikacji i Broni "Arsenał" w Zamościu, Muzeum Zamojskiego w Zamościu, Archiwum Państwowego w Zamościu oraz prywatnych kolekcji. Wystawę można oglądać w zamojskim Arsenale przy ul. Zamkowej 2 do grudnia 2019 r.

Fot. AP Zamość oraz dzięki uprzejmości Pana Jacka Herca

3
W dniach 27-28 kwietnia b.r. zorganizowano w Zamościu 8 urodziny portalu genealogów Lubelszczyzny www.lubgens.eu reprezentowanego przez administratorów: Grzegorza Kociubowskiego i Ewę Tyburek. Współorganizatorem wydarzenia było Stowarzyszenie Genealodzy Zamojszczyzny wraz z Prezesem, Przemysławem Portusiem. Do Zamościa przyjechało ok. 30 sympatyków LubGens z różnych stron Polski, m. in. z Warszawy, Gdańska, Lublina. W programie uroczystości było zwiedzanie miasta oraz spotkanie naukowe, podczas którego odbyły się dwie prelekcje. W sobotę 27 kwietnia Dr Jacek Feduszka z Muzeum Zamojskiego w Zamościu zaprezentował referat poświęcony działalności Stanisława Józefa Duńczewskiego (1701-1767), profesora astronomii na Akademii Zamojskiej. Dyrektor Archiwum Państwowego w Zamościu Jakub Żygawski wystąpił z prelekcją poświęconą wydanej w 2018 r. monografii "Kartograficzne Zamostiana" oraz przybliżył użyteczność materiałów kartograficznych w badaniach genealogicznych.

4
8 kwietnia b.r., w sali Consulatus Urzędu Miasta Zamość odbyła się prelekcja poświęcona historii Polskiego Złotego i rozwoju gospodarczego Zamościa w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Współorganizatorami seminarium byli: Narodowy Bank Polski Oddział w Lublinie i Archiwum Państwowe w Zamościu przy współpracy Urzędu Miasta Zamość. Spotkanie odbyło się w ramach obchodów 100-lecia utworzenia sieci archiwów państwowych i 100-lecia Polskiego Złotego. Zaprezentowano monetę wybitą przez NBP z okazji setnej rocznicy podpisania przez Naczelnika Państwa, Józefa Piłsudskiego Dektretu o archiwach państwowych. W spotkaniu wzięli udział słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Zamościu oraz wiceprezydent Zamościa, Pan Piotr Zając.

Szanowni Państwo!

Uprzejmie informujemy, że istnieje możliwość nabycia publikacji Archiwum Państwowego w Zamościu, m. in. tomów czasopisma "Archiwariusz Zamojski" oraz wydawnictw okolicznościowych. Aktualnie są dostępne następujące publikacje:

  • "Archiwariusz Zamojski" t. XVI: 2018 - 20 zł/egz.
  • "Archiwariusz Zamojski" t. XV: 2016/2017 - 20 zł/egz.
  • "Archiwariusz Zamojski" t. XIV: 2015 - 15 zł/egz.
  • "Archiwariusz Zamojski" t. XIII: 2014 - 10 zł/egz.
  • "Archiwariusz Zamojski" t. XII: 2013 - 10 zł/egz.
  • "Archiwariusz Zamojski" t. XI: 2012 - 10 zł/egz. (liczba egzemplarzy ograniczona)
  • "Archiwariusz Zamojski" t. X: 2011 - 10 zł/egz. (liczba egzemplarzy ograniczona)
  • "Archiwariusz Zamojski" t. VIII: 2009 - 10 zł/egz.
  • "Archiwariusz Zamojski" t. VII: 2008 - 10 zł/egz.
  • "Najnowsza historia Polski w plakatach i afiszach zamojskiego Archiwum", Zamość 2010 - 25 zł/egz.
  • "65 lat Archiwum Państwowego w Zamościu", Zamość 2015 - 50 zł/egz.
  • A. Kędziora, J. Żygawski, "Ulice i place Zamościa", Zamość 2015 - 30 zł/egz. (liczba egzemplarzy ograniczona)
  • W. Przegon, J. Żygawski, "Kartograficzne zamostiana", Kraków - Zamość 2018 - nakład wyczerpany

UWAGA! W przypadku braku możliwości odbioru zamówienia w siedzibie Archiwum do każdego egzemplarza należy doliczyć koszt wysyłki w wysokości 5 zł. 

 

Zakupu wydawnictw można dokonać w następujący sposób:

  • osobiście w kancelarii Archiwum Państwowego w Zamościu przy ul. Hrubieszowskiej 69A;
  • listownie: Archiwum Państwowe w Zamościu, ul. Hrubieszowska 69A, 22-400 Zamość;
  • telefonicznie: 84 542 10 37 lub 84 638 93 82;
  • faksem: 84 639 23 35;
  • drogą elektroniczną składając zamówienie na adres e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Zapraszamy!